Tỉnh Ủy Lào Cai
A- A A+ | Chia sẻ bài viết lên facebook Chia sẻ bài viết lên twitter Chia sẻ bài viết lên google+

45 năm thăng trầm của cây quế Nậm Đét – Bắc Hà

Tính đến thời điểm năm 2019, cây quế trồng tại xã Nậm Đét huyện Bắc Hà đã được 45 năm. Trải qua nhiều thăng trầm, biến cố lịch sử cây quế đã gắn bó mật thiết với con người và mảnh đất nơi đây. Đã có thời điểm tưởng chừng phải phá bỏ, nhưng cho đến nay cây quế đã khẳng định giá trị và vị thế trở thành cây trồng chủ lực giúp xóa đói, giảm nghèo ở địa phương.

Ngược dòng thời gian vào thập niên 70, 80 của thế kỷ XX, đối với xã Nâm Đét nói riêng và cả đất nước nói chung, nền kinh tế còn nghèo nàn, lạc hậu, tỷ lệ đói nghèo cao, ở thời điểm đó cả xã có 103 hộ thì có tới 92 hộ rơi vào cảnh đói ăn thường xuyên. Làm thế nào để phát huy tiềm năng đất đai và xóa đói giảm nghèo nâng cao đời sống nhân dân là câu hỏi luôn được cấp ủy và chính quyền xã chăn trở tìm câu trả lời. Tỉnh ủy Lào Cai đã thành lập đoàn công tác do đồng chí Phạm Tuân, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, cùng với cán bộ Sở nông nghiệp tỉnh và cán bộ huyện Bắc Hà xuống xã để cùng nghiên cứu về khí hậu, thổ nhưỡng, tập quán canh tác của người dân… Sau thời gian tìm hiểu cùng chính quyền địa phương Đoàn đã quyết định trồng thí điểm cây quế để phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo.

Cây quế mang lại cuộc sống ấm no cho người dân xã Nậm Đét

Để thực hiện chủ trương trên, tháng 10/1974 Tỉnh ủy Lào Cai cử đoàn công tác đi tham quan, tìm hiểu về cây quế tại xã Viễn Sơn, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái, thấy được hiệu quả kinh tế từ cây quế đem lại cho xã Viễn Sơn, tháng 1/1975, Tỉnh ủy đã cử người về xã Viễn Sơn, nhờ chính quyền địa phương giúp đỡ, đoàn đã lấy được 20.000 cây quế giống và 200kg hạt giống. Số cây giống này được cụ Triệu Mùi Pham và em trai là ông Triệu Tiến Lù vận động nhân dân thôn Nậm Đét trồng được 7ha, 200 kg hạt giống quế cũng được gieo ươm thành công và năm sau trồng mới được 40 ha, đưa tổng số diện tích quế toàn xã lúc đó là 47ha. Liên tiếp qua các năm từ 1977 – 1980 nhân dân tiếp tục mua hạt giống gieo ươm và trồng, đến hết năm 1980 diện tích quế toàn xã đạt 144ha. Việc trồng cây quế trong khoảng thời gian này thực sự là khó khăn vất vả, cây quế lúc này chưa cho thu hoạch, nhân dân chưa có nhiều kinh nghiệm trồng và chăm sóc nên tốn nhiều công sức chăm bón. Tuy nhiên, nhân dân và chính quyền địa phương vẫn tin tưởng vào giá trị vào cây quế sẽ đem lại, nên diện tích trồng quế toàn xã vẫn tiếp tục tăng, năm 1985 cây quế phát triển gần như toàn xã, có 6/8 thôn trồng quế với diện tích 196,2ha, trong đó thôn Nậm Đét 80ha, Nậm Cài 12ha, Bản Lắp 9ha…

Sau hơn 10 năm vất vả, đợi chờ 50ha quế trồng đầu tiên đã cho thu sản phẩm, năm 1986 nhân dân thôn Nậm Đét thu được 10 tấn vỏ quế bán cho thương nghiệp huyện Bắc Hà với giá 12.000đ/kg được 120 triệu đồng, sang năm 1987 thôn Nậm Đét và Tống Hạ tiếp tục thu được hơn 40 tấn vỏ quế bán được 480 triệu đồng, đây là số tiền có giá trị lớn lúc bấy giờ, ngoài vỏ quế lúc này cây quế đã cho thu hạt bán giống. Thấy được giá trị kinh tế từ cây quế nhiều hộ gia đình đua nhau trồng quế, trở thành phong trào phát triển mạnh mẽ, việc trồng quế còn lan tỏa sang các xã Nậm Núc, Cốc Lầu, Cốc Ly…giá bán hạt giống có lúc lên tới 50.000đ/kg cao gần gấp đôi so với trước. Bằng những thu nhập từ cây quế nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo có vốn đầu tư sang các lĩnh vực khác như chăn nuôi, buôn bán, dịch vụ. Cây quế đang cho thu nhập tốt, nhưng chững lại trong liền 03 năm từ 1988 đến 1990, không có cá nhân, tổ chức nào đến thu mua quế, sản phẩm làm ra không tiêu thụ được. Nguyên nhân thị trường tiêu thụ giảm và cũng do kỹ thuật bóc, phơi của người dân không tốt, vỏ quế bị ẩm mốc hư hỏng chất lượng kém. Trong thời gian này người dân trong xã mất niềm tin vào cây quế, nhiều hộ dân đã có ý định chặt bỏ cây quế, chuyển sang các loại cây trồng khác. Nhưng với niềm tin giá trị cây quế sẽ được phục hồi và đem lại hiệu quả kinh tế, chính quyền xã, đi đầu là cụ Triệu Mùi Pham đã đến các thôn bản, vào từng hộ gia đình vận động nhân dân tin tưởng vào lợi ích sau này mà nó đem lại. Bằng uy tín và tinh thần trách nhiệm với đảng với dân, chính quyền xã và cá nhân cụ Triệu Mùi Pham đã vận động nhân dân không chặt bỏ mà còn tích cực chăm sóc, trồng thêm cây quế. Đồng thời UBND huyện Bắc Hà cử cán bộ kỹ thuật tăng cường giúp nhân dân hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc, khai thác, chế biến…Sau một thời gian ngắn cây quế lại có thị trường và đem lại giá trị.

Giai đoạn 1990- 2000 cây quế trên địa bàn xã thực sự trở thành hàng hóa, đã có thương lái Trung Quốc đến xã thu mua, ngoài thu hoạch bán quế khô, Nậm Đét còn là nơi cung cấp hạt giống và cây giống cho các địa phương trong và ngoài tỉnh. Đến năm 2000 diện tích cây quế toàn xã là 570ha, diện tích cho thu hoạch 300ha, sản lượng khai thác vỏ quế khô 620 tấn với giá bán 18.000đ/kg, thu trên 11 tỷ đồng, ngoài khai thác vỏ quế, một số hộ gia đình trong xã đã góp vốn, cùng làm lò chưng cất tinh dầu từ lá và cành quế, thời gian này đã có 4 lò chưng cất tinh dầu, sản lượng khoảng 700 lít, giá bán 800.000đ, thu về 560 triệu đồng. Trong 10 năm tiếp theo 2000 – 2010, đây là giai đoạn hết sức quan trọng để giá trị cây quế trở thành tiềm năng thế mạnh của địa phương. Năm 2000, con đường trục chính Nậm Trì (Bảo Nhai) đi xã Nậm Đét được mở đã thuận tiện trong việc giao thương trao đổi hàng hóa, do giao thông thuận lợi nên thương lái đã đến tận xã thu mua, nhiều hộ gia đình trong xã nắm bắt cơ hội đã đứng ra thu mua các sản phẩm quế, bán cho thương lái, không những thu mua trong xã mà còn thu mua từ nơi khác ngoài địa phương cho doanh thu mỗi năm hàng trăm triệu đồng.

Tại thời điểm năm 2014, sau 40 năm trồng và chế biến các sản phẩm từ cây quế trên địa bàn xã Nậm Đét, toàn xã trồng 1.137ha, trong đó có 860ha quế đã cho thu hoạch, vỏ quế bóc bán được trên 3000 tấn, thu trên 40 tỷ đồng, tinh dầu quế 5.750 lít thu 3,7 tỷ đồng. Trong giai đoạn từ 2014 đến 2019, Đảng bộ xã đã tập trung chỉ đạo chế biến sâu các sản phẩm từ cây quế xây dựng thương hiệu quế hữu cơ, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân trồng quế, bảo vệ môi trường, đồng thời phát triển kinh tế rừng một cách hiệu quả và bền vững. Từ đầu năm 2017 xã Nậm Đét đã tập hợp những tổ nhóm cùng sở thích trồng quế trên địa bàn xã, thành lập Hợp tác xã (HTX) Quế hữu cơ Nậm Đét để cung ứng, tiêu thụ sản phẩm, tạo việc làm; đồng thời nâng cao giá trị sản phẩm từ cây quế, nâng cao thu nhập cho người dân. HTX Quế hữu cơ Nậm Đét được thành lập đã tạo việc làm cho 50 lao động tại địa phương, bao tiêu sản phẩm và các dịch vụ cho hộ thành viên; xây dựng thành công chứng nhận Quế hữu cơ quốc tế; tập trung xây dựng vùng sản xuất quế hữu cơ đáp ứng tiêu chuẩn và hợp tác với các công ty, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh để chế biến sản phẩm quế, xuất khẩu sang các thị trường cao cấp với giá cao… HTX có 12 loại sản phẩm quế chất lượng cao, với các mặt hàng chủ lực như: quế ống điếu, quế ống sáo, quế thuốc lá, quế lát vuông, quế tăm, tinh dầu quế… Hàng năm sản lượng vỏ quế tươi đạt gần 800 tấn, trên 40 tấn tinh dầu và gần 500m3 gỗ quế; sản phẩm quế của HTX được xuất khẩu sang thị trường Ấn Độ, một số nước Trung đông và các thị trường khó tính như Eu, Nhật Bản, thu nhập hàng tỷ đồng mỗi năm. Sau gần 2 năm thực hiện liên kết, hiện nay diện tích quế của HTX đã lên đến trên 1.800ha, trong đó khoảng 1.200ha đang cho thu hoạch, trên 500ha rừng quế được cấp chứng nhân quế hữu cơ. Vùng nguyên liệu liên tục được mở rộng đồng nghĩa với việc tạo ra nhiều việc làm thường xuyên hơn cho người lao động.

Sau 45 cây quế được trồng và phát triển trên địa bàn xã, trải qua những thăng trầm biến cố cho đến nay cây quế đã khẳng định được vị thế trở thành cây cho thu nhập cao tại địa phương, trước thời điểm cây quế được trồng toàn xã có 90% tỷ lệ hộ nghèo 17% hộ đói đứt bữa, đến năm 2018, toàn xã chỉ còn 65/522 hộ nghèo chiếm tỷ lệ 11,78%, không còn hộ đói, thu nhập bình quân 31,2 triệu đồng/người/năm, trong đó chủ yếu từ cây quế. Có được kết quả như ngày hôm nay Đảng bộ và nhân dân xã Nậm Đét có quyền tự hào vì đã có niềm tin và quyết tâm trong việc trồng và phát triển cây quế, giá trị từ cây quế đem lại đã góp phần xóa đói giảm nghèo và đang đóng góp vào mục tiêu xây dựng nông thôn mới./.

 


Tác giả: Trần Nguyên Tuấn
Tổng số điểm của bài viết là: 1 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
Đăng nhập
Hôm nay : 490
Tháng 02 : 9.832
Năm 2020 : 21.413